{"id":88,"date":"2022-12-19T17:57:25","date_gmt":"2022-12-19T16:57:25","guid":{"rendered":"http:\/\/krakowslowemmalowany.pl\/?p=88"},"modified":"2023-01-14T19:54:24","modified_gmt":"2023-01-14T18:54:24","slug":"wpis-11-12-2022","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/krakowslowemmalowany.pl\/?p=88","title":{"rendered":"WAWEL I KATEDRA"},"content":{"rendered":"\n

Wawel<\/strong> – majestatyczne wzg\u00f3rze z wapiennych ska\u0142 u podn\u00f3\u017ca, kt\u00f3rego p\u0142ynnie wolno Wis\u0142a. <\/p>\n\n\n\n

Ponad tysi\u0105c lat temu by\u0142 otoczony nie tylko wodami Wis\u0142y ale r\u00f3wnie\u017c mokrad\u0142ami, bagnami st\u0105d to najwy\u017csze w okolicy wzniesienie wybierano jako siedzib\u0119 w\u0142adcy, ksi\u0119cia a w ko\u0144cu kr\u00f3la. Jak pytam, zw\u0142aszcza m\u0142odszych turyst\u00f3w, z czym kojarzy si\u0119 s\u0142owo “Wawel” to bardzo cz\u0119sto s\u0142ysz\u0119 w odpowiedzi “cukierki !” – tak te z Wawelu te\u017c pochodz\u0105 z Krakowa :). Ale s\u0142owo “Wawel” pochodzi od staropolskiego “w\u0105wel”<\/strong> co oznacza\u0142o “suche wzniesienie po\u015br\u00f3d mokrade\u0142”. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Wawel.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Przez setki lat wznoszono na wawelskim wzg\u00f3rzu nowe budowle, przebudowywano i udoskonalano ju\u017c istniej\u0105ce. Po\u017cary, kt\u00f3re trawi\u0142y te obiekty stawa\u0142y si\u0119 przyczyn\u0105 dla ich odbudowy cz\u0119sto w nowym, obowi\u0105zuj\u0105cym w danej epoce stylu. Dzia\u0142ania obcych wojsk, kt\u00f3re nieraz w historii zajmowa\u0142y wzg\u00f3rze wawelskie spowodowa\u0142y i zniszczenia ale te\u017c powstanie kolejnych obiekt\u00f3w – ju\u017c nie tak pi\u0119knych jak np. te \u015bredniowieczne czy renesansowe. Jednak przywykli\u015bmy do ich widoku i obecnie ci\u0119\u017cko nam wyobrazi\u0107 sobie bez nich panoram\u0119 Wawelu<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n

Wawel<\/strong> to mieszanka styl\u00f3w i epok – chodz\u0105c po samym wzg\u00f3rzu mo\u017cna opowiedzie\u0107 prawie ca\u0142\u0105 histori\u0119 Polski. <\/p>\n\n\n\n

Katedra Wawelska<\/strong> nosi wezwanie \u015b\u015b. Stanis\u0142awa i Wac\u0142awa, jest ko\u015bcio\u0142em biskup\u00f3w krakowskich, miejscem koronacji prawie wszystkich polskich kr\u00f3l\u00f3w, jak r\u00f3wnie\u017c miejscem ich poch\u00f3wku. Wchodz\u0105c do katedry zobaczymy nad naszymi g\u0142owami tajemnicze ko\u015bci, wisz\u0105ce na ci\u0119\u017ckich \u0142a\u0144cuchach; przejdziemy monumentalnymi drzwiami ufundowanymi przez kr\u00f3la Kazimierza Wielkiego i staniemy w nawie g\u0142\u00f3wnej na wprost konfesji \u015bw. Stanis\u0142awa<\/strong> – patrona Polski, pierwszego \u015bwi\u0119tego wywodz\u0105cego si\u0119 z Krakowa. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Katedra na Wawelu – wej\u015bcie od strony zachodniej.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Zwiedzanie katedry to opowie\u015b\u0107 o \u015bwi\u0119tych, kr\u00f3lach, biskupach, r\u00f3wnie\u017c o tym jak przebiega\u0142y i ile trwa\u0142y kr\u00f3lewskie koronacje i pogrzeby. Pierwszy koronowany na Wawelu kr\u00f3l to W\u0142adys\u0142aw \u0141okietek – 20 stycznia 1320 roku, on te\u017c by\u0142 pierwszym kr\u00f3lem, pochowanym w katedrze. Jego syn – Kazimierz Wielki mia\u0142 a\u017c 3 pogrzeby – dwa w XIV wieku i jeden ponad 500 lat p\u00f3\u017aniej, w 1869 roku. Oprowadzaj\u0105c po katedrze przywo\u0142uj\u0119 jak wygl\u0105da\u0142a ona ok. 300 lat temu – opowiadam o o\u0142tarzach, kt\u00f3rych ju\u017c nie ma, o tym jak do grobu \u015bw. Stanis\u0142awa przybywali p\u0105tnicy, dlaczego W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o<\/strong> chcia\u0142 by\u0107 pochowany ko\u0142o o\u0142tarza \u015bw. Krzysztofa, jak powsta\u0142a Kaplica Zygmuntowska<\/strong> i dlaczego Kaplica<\/strong> Waz\u00f3w<\/strong> z zewn\u0105trz jest podobna niej ale r\u00f3wnocze\u015bnie jak\u017ce inna w \u015brodku. Zwiedzanie katedry to te\u017c wej\u015bcie na wie\u017c\u0119 Zygmuntowsk\u0105<\/strong>, r\u00f3wnie\u017c po to aby dotkn\u0105\u0107 lew\u0105 r\u0119k\u0105 serca 500-letniego dzwonu Zygmunt<\/strong> i pomy\u015ble\u0107 \u017cyczenie, kt\u00f3re chcemy aby si\u0119 spe\u0142ni\u0142o :). Pod majestatycznym dzwonem opowie\u015b\u0107 o historii jego powstania, wymiarach, o tym jak si\u0119 go uruchamia, kiedy mo\u017cemy us\u0142ysze\u0107 jego d\u017awi\u0119k, o katedralnych dzwonnikach ale te\u017c pe\u0142na uroku historia o ch\u0142opcu imieniem Sta\u015b, kt\u00f3ry w latach 80-tych XIX wieku, bez pozwolenia biskupa wraz z kilkoma kolegami rozko\u0142ysa\u0142 olbrzymi dzwon. I oczywi\u015bcie wyja\u015bniam dlaczego w Krakowie jest powiedzenie : “jak Zygmunt zaczyna bi\u0107 w Bo\u017ce Narodzenie to s\u0142ycha\u0107 go do Wielkanocy” :).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kr\u00f3lewski Dzwon Zygmunt i wie\u017ca Zygmuntowska.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Wchodz\u0105c na dziedziniec Zamku Kr\u00f3lewskiego<\/strong> przechodzimy przez Bram\u0119 Berrecciego<\/strong> (tw\u00f3rcy m.in. Kaplicy Zygmuntowskiej) – kt\u00f3ra podobnie jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 zamku, kt\u00f3ry dzi\u015b ogl\u0105damy powsta\u0142a w XVI wieku. Ale przecie\u017c Wawel to te\u017c starsze budowle – wielu z nich nie zobaczymy dzi\u015b np. ksi\u0105\u017c\u0119cego pallatium z XI wieku czy roma\u0144skiego zamku z czas\u00f3w W\u0142adys\u0142awa \u0141okietka i Kazimierza Wielkiego. To co najstarsze zamkni\u0119te jest w wawelskich wn\u0119trzach ale te\u017c udost\u0119pnione zwiedzaj\u0105cym jak np. rotunda \u015b\u015b. Feliksa i Adaukta<\/strong>, pozosta\u0142o\u015bci ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Gereona<\/strong>, kafle z renesansowych piec\u00f3w, z kt\u00f3rych \u017caden w komnatach kr\u00f3lewskich nie przetrwa\u0142 do naszych czas\u00f3w. Dodatkowo makiety XVI-wiecznego Wawelu pokazuj\u0105 nam jak wygl\u0105da\u0142o wawelskie wzg\u00f3rze 500 lat temu. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zdj\u0119cia wystawy “Wawel zaginiony” – na g\u00f3rze: rotunda \u015b\u015b. Feliksa i Adaukta, pozosta\u0142o\u015bci dawnych kuchni kr\u00f3lewskich; na dole: fragment makiety XVI-wiecznego Wawelu i fragment kafla z renesansowych piec\u00f3w. <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Wawelski dziedziniec<\/strong> to opowie\u015b\u0107 o tym gdzie i jak mieszkali kr\u00f3lowie, czym zdobiono komnaty, jak przebiega\u0142 dzie\u0144 w\u0142adc\u00f3w Rzeczypospolitej, co jadali i jak wygl\u0105da\u0142 ich posi\u0142ek, gdzie znajdowa\u0142 si\u0119 kr\u00f3lewski skarbiec i co z jego zasobno\u015bci pozosta\u0142o do dnia dzisiejszego. Jak Wawel to obowi\u0105zkowo arrasy<\/strong> – przepi\u0119kne, kolorowe, po\u0142yskuj\u0105ce z\u0142otymi ni\u0107mi nawet dzi\u015b, mimo, \u017ce od ich powstania min\u0119\u0142o niemal 500 lat. Arrasy s\u0105 praktycznie jedynym zachowanym fragmentem wyposa\u017cenia zamku z czas\u00f3w panowania kr\u00f3la Zygmunta August<\/strong>. Przedstawiaj\u0105 sceny biblijne, pejza\u017ce, zwierz\u0119ta, ro\u015bliny a szczeg\u00f3\u0142owo\u015b\u0107 pokazania budzi podziw. Ogl\u0105daj\u0105c arrasy, zw\u0142aszcza przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 szczeg\u00f3\u0142owym detalom, mo\u017cna uwierzy\u0107, \u017ce mamy do czynienia z obrazem, namalowanym przez bardzo skrupulatnego malarza, a nie z tkanin\u0105. Historia arras\u00f3w jest fascynuj\u0105ca, pe\u0142na dramatycznych zwrot\u00f3w – cz\u0119sto zmienia\u0142y miejsce przechowywania, ewakuowane z Polski wraz z wybuchem II wojny \u015bwiatowej odby\u0142y podr\u00f3\u017c przez Rumuni\u0119, Francj\u0119, Angli\u0119 do Kanady by powr\u00f3ci\u0107 do Polski dopiero w latach 60-tych. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Dziedziniec Zamku Kr\u00f3lewskiego na Wawelu, wn\u0119trze Sali Poselskiej i fragment arrasu. <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Dzi\u015b nie zobaczymy na Wawelu bogactw skarbca Jagiellon\u00f3w czy polskich insygni\u00f3w koronacyjnych – zosta\u0142y one skradzione przez wojska pruskie w 1795 roku a kilkana\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej przetopione. Wystawa “Nowy Skarbiec koronny”<\/strong> to m.in. pami\u0105tki po polskich kr\u00f3lach np. Janie III Sobieskim, zbi\u00f3r monet, order\u00f3w, srebrnych naczy\u0144, zegar\u00f3w, chor\u0105gwi, kielich\u00f3w . W “Zbrojowni”<\/strong> znajduje si\u0119 wspania\u0142a kolekcja zbroi, broni drzewcowej, bia\u0142ej i palnej, armat oraz zrekonstruowanych chor\u0105gwi<\/strong> w czas\u00f3w bitwy pod Grunwaldem.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zbrojownia i Skarbiec Koronny .<\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wawel – majestatyczne wzg\u00f3rze z wapiennych ska\u0142 u podn\u00f3\u017ca, kt\u00f3rego p\u0142ynnie wolno Wis\u0142a. Ponad tysi\u0105c lat temu by\u0142 otoczony nie tylko wodami Wis\u0142y ale r\u00f3wnie\u017c mokrad\u0142ami, bagnami st\u0105d to najwy\u017csze w okolicy wzniesienie wybierano jako siedzib\u0119 w\u0142adcy, ksi\u0119cia a w ko\u0144cu kr\u00f3la. Jak pytam, zw\u0142aszcza m\u0142odszych turyst\u00f3w, z czym kojarzy si\u0119 s\u0142owo “Wawel” to bardzo cz\u0119sto s\u0142ysz\u0119 w odpowiedzi “cukierki !” – tak te z Wawelu te\u017c pochodz\u0105 z Krakowa :). Ale s\u0142owo “Wawel” pochodzi od staropolskiego “w\u0105wel” co oznacza\u0142o “suche wzniesienie po\u015br\u00f3d mokrade\u0142”. Przez setki lat wznoszono na wawelskim wzg\u00f3rzu nowe budowle, przebudowywano i udoskonalano ju\u017c istniej\u0105ce. Po\u017cary, kt\u00f3re trawi\u0142y te obiekty stawa\u0142y si\u0119 przyczyn\u0105 dla ich odbudowy cz\u0119sto w nowym, obowi\u0105zuj\u0105cym w danej epoce stylu. Dzia\u0142ania obcych wojsk, kt\u00f3re nieraz w historii zajmowa\u0142y wzg\u00f3rze wawelskie spowodowa\u0142y i zniszczenia ale te\u017c powstanie kolejnych obiekt\u00f3w – ju\u017c nie tak pi\u0119knych jak np. te \u015bredniowieczne czy renesansowe. Jednak przywykli\u015bmy do ich widoku i obecnie ci\u0119\u017cko nam wyobrazi\u0107 sobie bez nich panoram\u0119 Wawelu. Wawel to…<\/p>\n

Read more<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":306,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-88","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-blog"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/krakowslowemmalowany.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/88","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/krakowslowemmalowany.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/krakowslowemmalowany.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/krakowslowemmalowany.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/krakowslowemmalowany.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=88"}],"version-history":[{"count":35,"href":"http:\/\/krakowslowemmalowany.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/88\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1563,"href":"http:\/\/krakowslowemmalowany.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/88\/revisions\/1563"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/krakowslowemmalowany.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/306"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/krakowslowemmalowany.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=88"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/krakowslowemmalowany.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=88"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/krakowslowemmalowany.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=88"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}