Muzeum “Fabryka Emalia Oskara Schindlera” i Szlak Pamięci

Muzeum “Fabryka Emalia Oskara Schindlera” i Szlak Pamięci

Muzeum “Fabryka Emalia Oskara Schindlera” to stała wystawa “Kraków czas okupacji 1939 – 1945” opowiadająca losy Krakowa, jako miasta ale przed wszystkim jego mieszkańców w czasie II wojny światowej – Polaków, Żydów oraz Niemców, którzy przybyli do miasta w czasie okupacji. Wystawę rozpoczyna scenografia nawiązująca do okresu jeszcze przed wybuchem wojny – bajecznie kolorowy, oryginalny XIX -wieczny fotoplastykon, zdjęcie lotnicze przedwojennego Krakowa, informacje o przygotowaniach do wojny, zbiórce funduszy na rozwój polskiej armii, ostatnie uroczyście obchodzone święta narodowe, przygotowania krakowian do wojny, mobilizacja. Odgłosy wybuchów bomb lotniczych, kopia tankietki (mały czołg rozpoznawczy wspomagający polską piechotę), mapa kampanii wrześniowej, pierwsze rozporządzenia władz okupacyjnych, powstanie Generalnego Gubernatorstwa – opisują początek wojny. Na wystawie zobaczymy też Kraków widziany z punktu widzenia Niemców, którzy w tym czasie przyjechali do miasta, jak zmieniało się miasto w czasie wojny, jakie były niemieckie plany zabudowy miasta i co z nich zostało zrealizowane.

Muzeum “Fabryka Emalia Oskara Schindlera – fot. pierwsza z lewej – oryginalny XIX-wieczny fotoplastykon.

Na początku wojny w Krakowie mieszkało 68 tyś. osób pochodzenia żydowskiego, stanowili oni ok. 25% mieszkańców miasta, po wojnie w mieście pozostało jedynie ok. 8 tyś. Żydów. Dzieje Żydów w Krakowie w czasie wojny można podzielić na 3 etapy – etap poniżenia i próby dostosowania do niemieckich rozporządzeń, etap życia w dzielnicy zamkniętej czyli historia getta i ten ostatni – etap zagłady – deportacje do obozów zagłady, koncentracyjnych, powstanie na terenie Krakowa obozu KL Plaszow – obozu budowanego przez Żydów i dla Żydów z krakowskiego getta.

Muzeum “Fabryka Emalia Oskara Schindlera”

Muzeum Fabryka Schindlera to też historia uratowania przez niemieckiego przedsiębiorcę Oskara Schindlera pod koniec wojny prawie 1200 osób pochodzenia żydowskiego, wśród których znalazły się osoby w rożnym wieku, nawet dzieci, osoby różnych profesji, całe rodziny, nie tylko pracownicy, prowadzonej przez niego fabryki naczyń emaliowanych Emailwarenfabrik. W dawnym gabinecie Oskara Schindlera zobaczymy listę nazwisk uratowanych osób, natomiast na koniec zwiedzania ujrzymy zdjęcia części osób, którym działania niemieckiego przedsiębiorcy uratowały życie.

Kamienica w której mieściła się apteka “Pod orłem” T. Pankiewicza, Plac Bohaterów Getta, tablica “Szlak Pamięci”.

Szlak Pamięci czyli trasa biegnąca ulicami Podgórza upamiętniająca najważniejsze instytucje które istniały na terenie getta – te w których udzielano pomocy jak np. szpitale żydowskie, sierociniec, fabryka Juliusa Madritscha ale też te które budziły strach np. siedziba żydowskiej policji.

Dzisiejszy Plac Bohaterów Getta to dawny Plac Zgody , w czasie okupacji miejsce zbiórek ludności żydowskiej w czasie deportacji. To tu rozgrywały się okrutne sceny, których świadkiem był Polak – Tadeusz Pankiewicz, prowadzący przez cały okres istnienia getta Aptekę Pod Orłem. Otwarta całodobowo apteka, w zamierzeniu władz niemieckich miała służyć jedynie sprzedaży lekarstw jednak stała się punktem łączącym żydowskie getto i aryjski Kraków. Tutaj Żydzi otrzymywali pomoc np. lekarstwa w czasie akcji wysiedleńczych, tutaj zostawiali rzeczy do przemycenia na stronę aryjską, apteka stał się również miejscem spotkań społeczności żydowskiej oraz miejscem ratunku dla wielu osób. Obecnie dawna apteka stanowi muzeum, poświęcone istnieniu getta i jest obok “Fabryki Schindlera” i oddziału “Ulica Pomorska” (siedziba gestapo w czasie wojny) częścią Trasy Pamięci w Krakowie.