DROGA KRÓLEWSKA CZYLI KRAKÓW W PIGUŁCE
Spacer Drogą Królewską czyli przejście śladami osób, które od wieków wjeżdżały do Krakowa od strony Bramy Floriańskiej a później ul. Floriańską, przez Rynek , obok kościoła Mariackiego, ulicami : Grodzką, Poselska i Kanoniczą podążały na Wawel. Czy byli to królowie, zagraniczni posłowie, ważne osobistości czy zwykli przybysze odwiedzający miasto – wszyscy podążali tą samą drogą, oglądając po drodze przepych i bogactwo Krakowa. Początek Drogi Królewskiej to okolice krakowskiego Barbakanu, fragment dawnych murów obronnych Krakowa, które powstawały przez przeszło 200 lat i do początku XIX wieku broniły miasta. Obroną miasta zajmowali się jego mieszkańcy, każdej baszty i bramy bronił inny cech rzemieślników. Jedyna do dziś zachowana brama – Brama Floriańska – była kilkukrotnie zagrożenia zburzeniem, ostatni raz z początkiem XX wieku, kiedy wagoniki zmodernizowanej linii tramwajowej nie mieściły się pod Bramą Floriańską. Ulica Floriańska to opowieść o Domu Matejki, hotelu Pod Różą, łańcuchach, które w dawnych czasach nocą blokowały dostęp do Rynku i dawały szanse mieszkańcom na spokojny sen, to też wspaniałe anegdoty o…
WAWEL I KATEDRA
Wawel – majestatyczne wzgórze z wapiennych skał u podnóża, którego płynnie wolno Wisła. Ponad tysiąc lat temu był otoczony nie tylko wodami Wisły ale również mokradłami, bagnami stąd to najwyższe w okolicy wzniesienie wybierano jako siedzibę władcy, księcia a w końcu króla. Jak pytam, zwłaszcza młodszych turystów, z czym kojarzy się słowo “Wawel” to bardzo często słyszę w odpowiedzi “cukierki !” – tak te z Wawelu też pochodzą z Krakowa :). Ale słowo “Wawel” pochodzi od staropolskiego “wąwel” co oznaczało “suche wzniesienie pośród mokradeł”. Przez setki lat wznoszono na wawelskim wzgórzu nowe budowle, przebudowywano i udoskonalano już istniejące. Pożary, które trawiły te obiekty stawały się przyczyną dla ich odbudowy często w nowym, obowiązującym w danej epoce stylu. Działania obcych wojsk, które nieraz w historii zajmowały wzgórze wawelskie spowodowały i zniszczenia ale też powstanie kolejnych obiektów – już nie tak pięknych jak np. te średniowieczne czy renesansowe. Jednak przywykliśmy do ich widoku i obecnie ciężko nam wyobrazić sobie bez nich panoramę Wawelu. Wawel to…
Kazimierz – miasto kultury żydowskiej i chrześcijańskiej
Kazimierz – dzisiaj jedna z krakowskich dzielnic ale jeszcze 230 lat temu był odrębnym miastem, miastem założonym przez króla Kazimierza Wielkiego w 1335 roku. Kazimierz można podzielić na dwie części – Oppidum Judaeorum czyli część zamieszkałą dawniej przez społeczność żydowską i część chrześcijańską z kościołami Bożego Ciała, śś. Katarzyny i Małgorzaty oraz bazyliką na Skałce pod wezwaniem św. Michała Archanioła i św. Stanisława. Społeczność żydowska mieszkała pierwotnie w Krakowie w okolicach dzisiejszej ul. św. Anny, która zresztą nosiła wówczas nazwę Judengasse. Później Żydzi przenieśli się w rejon Placu Szczepańskiego gdzie przebywali do końca XV wieku. Wówczas, po pożarze w tej okolicy musieli, opuścić Kraków i przenieśli się w rejon już wtedy zamieszkany przez społeczność żydowską czyli okolice ul. Szerokiej. Ta ulica przez setki lat była sercem żydowskiego Kazimierza. Tu znajduje się Stara Synagoga, najstarszy dom modlitwy na Kazimierzu, przekształcona na muzeum a w niej opowieść o zwyczajach żydowskich – o ubiorach, dlaczego żydzi noszą jarmułki, jak wyglądają święta żydowskie, co można jeść a…
Podgórze
Podgórze, obecnie dzielnica Krakowa a jeszcze ok. 110 lat temu osobne miasto, założone w 1781 roku przez austriackiego cesarza Józefa II na prawym brzegu Wisły. Miasto, które dzięki licznym przywilejom dla nowych mieszkańców np. zwolnieniu z służby wojskowej, gwarancji wolności wyznania, szybko rozwinęło się w ośrodek przemysłowy. Elektrownia powstała w Podgórzu wcześniej niż na terenie Krakowa, to tutaj też rozbłysły pierwsze lampy uliczne, działał młyn parowy. Do dziś przy Rynku Podgórskim zobaczymy dawny Magistrat Podgórza, z jego nietypowym i zagadkowym herbem. Kiedy w 1915 roku w ramach tzw. Planu Wielkiego Krakowa, jako ostatnią jego część przyłączono do Krakowa Podgórze, nie wszyscy mieszkańcy prawej strony Wisły byli zadowoleni z utraty odrębności i wcielenia do grodu Kraka. Władze Krakowa obiecywały rozwój miasta np. budowę szpitala – część obietnic pozostała w sferze planów, co jeszcze spotęgowało rozczarowanie podgórzan. Podgórze to też Park Bednarskiego – pierwszy przykład rekultywacji terenów poprzemysłowych na ziemiach polskich (dawniej mieścił się tu kamieniołom), to stylowe wille Wzgórza Lasoty, urokliwy kościółek św. Benedykta.…
Muzeum “Fabryka Emalia Oskara Schindlera” i Szlak Pamięci
Muzeum “Fabryka Emalia Oskara Schindlera” to stała wystawa “Kraków czas okupacji 1939 – 1945” opowiadająca losy Krakowa, jako miasta ale przed wszystkim jego mieszkańców w czasie II wojny światowej – Polaków, Żydów oraz Niemców, którzy przybyli do miasta w czasie okupacji. Wystawę rozpoczyna scenografia nawiązująca do okresu jeszcze przed wybuchem wojny – bajecznie kolorowy, oryginalny XIX -wieczny fotoplastykon, zdjęcie lotnicze przedwojennego Krakowa, informacje o przygotowaniach do wojny, zbiórce funduszy na rozwój polskiej armii, ostatnie uroczyście obchodzone święta narodowe, przygotowania krakowian do wojny, mobilizacja. Odgłosy wybuchów bomb lotniczych, kopia tankietki (mały czołg rozpoznawczy wspomagający polską piechotę), mapa kampanii wrześniowej, pierwsze rozporządzenia władz okupacyjnych, powstanie Generalnego Gubernatorstwa – opisują początek wojny. Na wystawie zobaczymy też Kraków widziany z punktu widzenia Niemców, którzy w tym czasie przyjechali do miasta, jak zmieniało się miasto w czasie wojny, jakie były niemieckie plany zabudowy miasta i co z nich zostało zrealizowane. Na początku wojny w Krakowie mieszkało 68 tyś. osób pochodzenia żydowskiego, stanowili oni ok. 25% mieszkańców miasta, po…
Ojcowski Park Narodowy
Ojcowski Park Narodowy to wyjątkowe pod wieloma względami miejsce na spacer połączony z opowieściami o historii, zabytkach, legendach i pięknej przyrodzie tego najmniejszego Parku Narodowego w Polsce. Z zbudowanego w XIV wieku zamku w Ojcowie możemy obecnie oglądać bramę wjazdową, ośmioboczną wieże czy zaglądnąć w głąb dawnej zamkowej studni. Z ojcowską warownią związana jest legenda o Skarbmirze ale również historia o tym dlaczego Szwedzi w połowie XVII wieku nie zdołali jej zdobyć. Ojców od połowy XIX wieku do okresu międzywojennego był uzdrowiskiem, do którego przyjeżdżali przedstawiciele inteligencji warszawskiej. Wody potoku Prądnik miały uzdrawiać choroby stawów a piękne krajobrazy Ojcowa leczyć “skołatane nerwy”. Dziś wchodząc do dawnego Parku Zdrojowego nie musimy kupować biletów, jak jeszcze było 100 lat temu. Nie zobaczymy w parku np. strzelnicy, basenu kąpielowego ani boiska ale nadal zachwycają dwa dawne hotele uzdrowiskowe “Pod Łokietkiem” i “Pod Kazimierzem”. W czasie Powstania Styczniowego oba budynki były schronieniem dla oddziałów powstańczych m.in. słynnych “żuawów śmierci”. W dawnym hotelu “Pod Łokietkiem” znajduje się obecnie…